Op een kinderdagverblijf wordt elke dag tientallen keren verschoond. Goede hygiëne bij het verschonen voorkomt dat ziekteverwekkers zich via handen en oppervlakken verspreiden. De kern is eenvoudig: handen wassen met water en vloeibare zeep na elke luier, de verschoonplek na elk kind reinigen en vieze luiers direct goed afvoeren. In deze blog lees je hoe je dat in de praktijk organiseert, gebaseerd op de hygiënerichtlijn van het RIVM voor de kinderopvang.
Waarom hygiëne bij het verschonen zo belangrijk is
Jonge kinderen zijn vatbaar voor maag-, darm- en luchtweginfecties, en op een groep verspreiden die zich snel. Handen zijn een van de belangrijkste routes. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat op kinderdagverblijven bij minder dan de helft van de momenten waarop het zou moeten, de handen echt worden gewassen. Daar valt dus veel winst te halen.
Handen wassen: wanneer en hoe
Volgens de hygiënerichtlijn van het RIVM was je de handen onder meer:
- Na het verschonen van elke luier
- Na het afvegen van de billen van een kind
- Na contact met plas, poep of braaksel
- Voor het bereiden en geven van eten en flesvoeding
- Na het schoonmaken
In de kinderopvang heeft handen wassen met stromend water en vloeibare zeep de voorkeur boven handdesinfectie. Droog af met papieren handdoekjes of een schone handdoek per keer.
Maak het makkelijk: zorg voor een wastafel binnen handbereik van de verschoonplek, met zeep en handdoekjes die altijd zijn aangevuld.
De verschoonplek
- Houd de verschoonplek gescheiden van de plek waar eten en flesvoeding worden klaargemaakt. Kan dat niet in ruimte, dan in tijd
- Reinig het verschoonkussen na het verschonen van ieder kind
- Leg alles klaar voordat je begint: luier, doekjes, zalf en schone kleding. Zo hoef je met vieze handen niets te pakken
- Verschoon zieke kinderen zo veel mogelijk als laatste
- Houd altijd een hand op het kind, ook als je iets pakt
Handschoenen: wel of niet?
Wegwerphandschoenen zijn geen vervanging voor handen wassen. Gebruik je ze, trek ze dan direct na het verschonen uit en was daarna alsnog je handen. Raak met handschoenen geen kasten, deurklinken of telefoons aan.
Vieze luiers afvoeren
- Rol de luier dicht met de sluitingen en gooi hem direct in een afsluitbare luieremmer
- Gebruik een emmer die je met een pedaal opent, zodat je de deksel niet met je handen hoeft aan te raken
- Leeg de luieremmers minstens dagelijks
- Maak de emmer regelmatig schoon
Afspraken vastleggen
Leg de werkwijze vast in je hygiëneprotocol en hang een korte instructie bij de verschoonplek. Bespreek het regelmatig in het teamoverleg, vooral met nieuwe medewerkers en invalkrachten. De GGD let bij inspecties op hoe de richtlijn wordt toegepast.
Zieke kinderen en extra maatregelen
Zijn er op de groep kinderen met diarree of braken, dan is extra aandacht voor hygiëne nodig. Verschoon zieke kinderen zo veel mogelijk als laatste. Reinig de verschoonplek extra grondig, en gebruik bij voorkeur wegwerpmaterialen. Houd je aan de adviezen van de GGD bij een uitbraak. Het RIVM heeft daarvoor de website KIDDI ontwikkeld, met informatie over infectieziekten en maatregelen in de kinderopvang.
Kinderen leren handen wassen
Ook kinderen zelf leren handen wassen hoort bij hygiëne. Help peuters na elk toiletbezoek, voor het eten en na het buitenspelen met handen wassen. Een liedje of vast ritueel maakt het leuker en helpt kinderen om het lang genoeg te doen. Zorg voor kraantjes en zeeppompjes op kinderhoogte, of een opstapje bij de wastafel.
Zo doe je het bij Confy
Confy levert luiers, luierbroekjes en billendoekjes aan kinderdagverblijven. Onze billendoekjes zijn vrij van alcohol, parabenen en EU-parfumallergenen, en onze luiers zijn dermatologisch getest. Met een vaste levering op locatie heb je altijd genoeg voorraad bij de verschoonplek.
Bekijk Confy voor kinderdagopvang
Veelgestelde vragen
Is handgel genoeg na het verschonen?
Nee. Volgens de richtlijn van het RIVM heeft handen wassen met water en vloeibare zeep in de kinderopvang de voorkeur.
Hoe vaak moet het verschoonkussen worden schoongemaakt?
Na het verschonen van ieder kind.
Waar vind ik de volledige richtlijn?
Op de website van het RIVM staat de hygiënerichtlijn voor de kinderopvang, met de normen en praktische tips. Lees ook Luiers inkopen voor je kinderdagverblijf: waar let je op?
Bronnen: RIVM, Hygiënerichtlijn voor de kinderopvang. RIVM, Heel gewoon, handen schoon.

